“Eğitici Oyuncak” Ne Demek? Gerçekten Öğreten Oyuncak Nasıl Anlaşılır?

“Eğitici oyuncak” etiketi bugün neredeyse her oyuncağın üzerinde. Ama bir oyuncağın eğitici olması, yalnızca harfler, sayılar ya da renkler öğretmesi anlamına gelmez. Asıl soru şudur: Bu oyuncak, çocuğun öğrenme sürecine nasıl eşlik ediyor?

Eğitici Oyuncak = Bilgi Veren Oyuncak mı?

Kısa cevap: Hayır.

Bir oyuncağın eğitici olması;

• çocuğu aktif kılması,
• deneme–yanılmaya alan açması,
• tek bir doğruya değil, keşfe yönlendirmesi ile ilgilidir.

Sadece “doğru cevabı” gösteren oyuncaklar, öğrenmeyi hızlandırıyor gibi görünse de çoğu zaman çocuğu pasif bir izleyiciye dönüştürür. Oysa gerçek öğrenme, çocuğun kendi yolunu bulduğu anda başlar.

Oyunla Öğrenme Neden Bu Kadar Güçlü?

Çocuklar en kalıcı bilgiyi, oynarken edinir. Çünkü oyun sırasında;

• dikkat doğal olarak artar,
• hata yapmak korkutucu değildir,
• tekrar kendiliğinden gerçekleşir.

Bu yüzden eğitici bir oyuncak, çocuğa “şunu öğren” demez. Onu, öğrenmeye davet eder.

Montessori Yaklaşımı Burada Nerede Duruyor?

Montessori yaklaşımında oyuncak, çocuğun yerine düşünen bir araç değildir. Aksine, çocuk düşünür; oyuncak sade ve yönlendirmeyen bir eşlikçi olur.

Bu yaklaşımda:

• Oyuncak az uyarıcıdır.
• Malzeme gerçektir (ahşap, metal, kumaş gibi).
• Tek bir oyun senaryosu dayatılmaz.

Bu yüzden Montessori temelli eğitici oyuncaklar, “nasıl oynanacağı”nı uzun uzun anlatmaz. Çocuk, oyuncağın ne olacağına kendisi karar verir.

Montessori oyuncakların temel prensiplerini ve sık yapılan yanlışları Montessori Oyuncak Nedir, Ne Değildir? başlığı altında detaylandırdık.

Her Ahşap Oyuncak Eğitici midir?

Ahşap olması tek başına yeterli değildir. Bir oyuncağın gerçekten eğitici sayılabilmesi için:

• Gelişim seviyesine uygun olması
• Açık uçlu oyunlara izin vermesi
• Fazla yönlendirme içermemesi
• Malzeme ve üretim sürecinin güvenli olması

gibi temel kriterleri karşılaması gerekir.

Bu nedenle “ahşap” kelimesi, ancak doğru tasarımla birleştiğinde anlam kazanır.

Her ahşap oyuncağın güvenli ve eğitici olduğu varsayımı doğru değildir; bu konuyu Ahşap Oyuncak Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli? yazımızda detaylıca ele alıyoruz.

Mind of Toys Eğitici Oyuncağa Nasıl Bakıyor?

Mind of Toys’ta oyuncak, yalnızca oynanan bir nesne değildir. Her ürün;

• çocuğun kendi hızında ilerlemesine,
• tekrar tekrar denemesine,
• öğrendiğini oyun içinde fark etmesine alan açacak şekilde tasarlanır.

Amaç; çocuğa bilgiyi vermek değil, öğrenme isteğini canlı tutmaktır.

Mind of Toys’un oyuncaklara yaklaşımını ve tasarım anlayışını Mind of Toys Nedir? yazımızda paylaşıyoruz.

Sonuç Olarak…

“Eğitici oyuncak” demek:

• daha çok buton,
• daha fazla ses,
• daha hızlı sonuç demek değildir.

Gerçekten eğitici bir oyuncak; çocuğun elinde yaşayan, her seferinde başka bir öğrenme ihtimalini içinde barındıran oyuncaktır.

Belki de en doğru tanım şudur: Eğitici oyuncak, çocuğun düşünmesine izin veren oyuncaktır.