Oyuncak Seçerken Yaş mı, Gelişim mi Önemli?

Bir oyuncağın üzerinde yazan yaş aralığı, çoğu ebeveyn için ilk bakılan detaylardan biridir. “Bu oyuncak 3+ yazıyor, bizimki 4 yaşında, o zaman uygundur” gibi bir düşünce oldukça yaygındır. Ancak gerçekten doğru oyuncak seçimi yalnızca yaşa bakılarak yapılabilir mi?

Kısa cevap: Hayır. Uzun cevap ise çocuğun gelişimini merkeze alan bir bakış açısı gerektirir.

Yaş Etiketleri Ne Anlatır, Ne Anlatmaz?

Oyuncaklardaki yaş ibareleri, genellikle güvenlik standartları ve ortalama gelişim beklentileri üzerinden belirlenir. Yani bu etiketler:

• Oyuncağın küçük parça içerip içermediğini
• Fiziksel olarak hangi yaş için güvenli olduğunu
• Ortalama bir çocuğun bu materyalle ne yapabileceğini

gösterir.

Ancak şunu net söylemek gerekir: Yaş etiketi, çocuğun hazır olduğu anlamına gelmez.

Her çocuk aynı hızda gelişmez. Aynı yaş grubundaki iki çocuk arasında; dikkat süresi, motor beceri, dil gelişimi ve problem çözme kapasitesi açısından ciddi farklar olabilir.

Gelişim Odaklı Oyuncak Seçimi Neyi Değiştirir?

Gelişimi merkeze aldığınızda, oyuncağa bakış tamamen değişir. Artık soru şudur:

“Bu oyuncak kaç yaş için?” değil, “Bu oyuncak benim çocuğumun şu anki ihtiyacına ne katıyor?”

Gelişim odaklı oyuncaklar:

• Tek bir doğruya zorlamaz
• Çocuğun kendi hızında ilerlemesine izin verir
• Farklı seviyelerde kullanılabilir
• Uzun süreli kullanım imkânı sunar

Bu nedenle aynı oyuncak, bir çocuk için keşif aracı olurken; başka bir çocuk için derinleştirici bir öğrenme materyaline dönüşebilir.

Montessori Yaklaşımında Yaş mı, Hazır Oluş mu?

Montessori felsefesi, yaş etiketlerinden çok hazır oluşa odaklanır. Bir çocuk;

• El-göz koordinasyonu geliştirdiyse
• Sıralama ve eşleştirmeye ilgi gösteriyorsa
• Tekrar etmeyi seviyorsa

bu, belirli materyaller için hazır olduğunun göstergesidir — takvim yaşı ne olursa olsun.

Bu yüzden Montessori uyumlu materyaller genellikle:

• Açık uçludur
• Aşamalandırılabilir
• Çocuğun ilgisine göre şekillenir.

Burada sözü geçen “Montessori” kavramının neyi ifade ettiğini ve hangi oyuncakları kapsamadığını, Montessori Oyuncak Nedir, Ne Değildir? yazımızda ayrıca ele alıyoruz.

Mind of Toys Olarak Nasıl Yaklaşıyoruz?

Mind of Toys’ta oyuncakları yalnızca bir oyun aracı olarak değil, çocuğun keşif sürecine eşlik eden öğrenme materyalleri olarak tasarlıyoruz.

Bu nedenle:

• Yaş aralığını bir sınır değil, rehber olarak görüyoruz
• Aynı oyuncağın farklı gelişim düzeylerinde kullanılabilmesini önemsiyoruz
• “Bir kez oynanıp kenara bırakılan” ürünler yerine, uzun vadeli eşlik eden materyaller üretiyoruz

Bir oyuncak çocuğa hemen her şeyi öğretmek zorunda değildir. Ama doğru seçildiğinde, çocuğun iç motivasyonunu besler ve öğrenmeyi doğal bir sürece dönüştürür, bu yaklaşımın nasıl şekillendiğini Mind of Toys Nedir? yazımızda paylaşıyoruz.

Sonuç: Hangisi Daha Önemli?

Yaş mı, gelişim mi?

Gelişim. Ama yaş bilgisini tamamen göz ardı etmeden.

En sağlıklı yaklaşım şudur: Önce güvenlik (yaş etiketi), sonra çocuğun bireysel gelişimi.

Eğer bir oyuncak çocuğun ilgisini çekiyor, tekrar tekrar eline almak istiyorsa ve onu zorlamadan düşündürüyorsa — doğru yerdesiniz.

Mind of Toys olarak biz, tam da bu noktada devreye giriyoruz. Çocuğun hızına saygı duyan, gelişimini destekleyen ve oyunu gerçek bir öğrenme deneyimine dönüştüren materyaller tasarlıyoruz.